Sanli Osmanliyi Islam Hilafetini kaldirmis ve halki kandirarak sinsice yönetimi ele geçiren yeni yönetim CHP ve avanesi tüm hiziyla mukaddesata saldiriyordu. 1923 yilinda batili devletlerle anlasarak kurduklari, ancak niteligi hakkindaki süpheleri dagitmayi henüz tam olarak basaramadiklari otoriter despotik cumhuriyetin vitrinini düzeltmek için pes pese tepeden inme sözde "devrimler" yapmaya basladilar. Bu sayede hem kendi vatandaslarini diledigi sekle sokabilecek, hem de batili devletleri "çagdas ve modern" bir devlet olduguna inandirabileceklerdi.

Böylece Kemalistler batililasma ve modernlesme adi altinda halka karsi yogun bir saldiri baslattilar. Kemalistlerin batili devletler nezdindeki bu vitrin düzeltme çabalarina halkin gönüllü katilimi dogal olarak söz konusu bile degildi. Halkin geleneksel örgütlenmelerine, giyimine, yasam tarzina karsi yapilan tepeden inme müdahaleler nefretle karsilandi. Bunlarin sapkayla ilgili olani ise büyük direnislere neden oldu.

1925 yilinin Agustos ayinda M. Kamal Kastamonu'da halka sapkayla hitabet etti ve bundan böyle batili kiyafetlerin giyilecegini ilan etti. Bakanlar Kurulu, kisa bir süre sonra 2413 sayili kararname ile 2 Eylül 1925'de devlet memurlarina sapka giyme mecburiyeti getirdi.

Konya milletvekili Refik Bey ve arkadaslari, 15 Kasim 1925'de sapka disinda baslik giyilemeyecegine dair kanun teklifini TBMM'ye verdiler. Bursa Milletvekili Nureddin Pasa bu teklifin anayasaya aykiri oldugunu öne sürdüyse de itirazi dikkate alinmadi. "Sapka Iktisasi Hakkinda Kanun" 25 Kasim 1925'de kabul edildi.

Halkin bu karara tepkisi çok sert oldu. Basta, Diyarbekir, Elazig, Erzurum olmak üzere Rize, Sivas, Maras, Giresun, Kirsehir, Kayseri, Tokat, Amasya, Trabzon ve Gümüshane'de çikti. Direnisin en sert oldugu yer, Trabzon'un Of ilçesiydi. Of, ve Rize Hamidiye Kruvazörü tarafindan acimasizca bombalandi. Kafir Yunan’in Rus’un yapmadigini yeni yönetime gelmis chp zihniyeti yapiyordu. Ve bu bombalamalar sonucunda çaresiz kalan karadenizli kardeslerimiz "Atma Hamidiye atma, sapka da giyeceguz, vergi de vereceguz" diye baslayan türkü bu olayla ilgilidir.

Direnisin giderek yayilma egilimi göstermesi üzerine, Istiklal Mahkemeleri devreye girdi. Takrir-i Sükun Kanunu'yla birlikte tekrar gündeme gelen bu zulüm aygitlari, sadece sapka giymek istemedikleri için insanlara akil almaz iskenceler yapmaya basladilar. Diyarbekir, Konya, Maras, Giresun, Rize, Erzurum, Kayseri gibi sehirlerde "Gezici Istiklal Mahkemeleri" kuruldu. Yüzbinlerce alim din adami ve istiklal savasinda destan yazmis, topraklarini ve mukaddesatini isgal kuvvetlerinden kurtarmis gaziler sehrin meydanlarinda kurulmus daragaçlarinda vahsi ve barbarca asiliyordu. Tek suçlari da ülkemizi isgal etmis firenk’lerin serpusunu yani sapka’sini giymemekti.

Bu mahkemeler, ellerine geçen firsati degerlendirerek, Kemalist diktatörlüge karsi çikan muhalifleri sapka kanununa aykiri davrandiklari gerekçesiyle teker teker cezalandirmaya baslandi. Bazilari agir hapis cezalarina, bazilari ise idam cezasina çarptirildi. Diyarbekir’de enaz yüzbin vatansever asilmisti. Erzurum'da kurulan gezici Istiklal Mahkemesi, sehrin Kemalist rejime körü körüne boyun egmeyi reddeden binlerce insani asarak idam etti. Rize'de ayni sebepten ötürü yüzlerce insanimiz asildi. Iskilipli Atif Hoca gibi ileri gelen kanaat önderleri ortadan kaldirildi. Sapka nedeniyle resmen 170 kisinin asildigi duyurulduysa da, gerçek sayi bundan çok daha fazlaydi. CHP nin cellatlarindan olan kel Ali sadece istiklal mahkemelerinde enaz besbin kisinin idamina karar vermisti.