Gerçekten, akademisyen arkadaslarimizin sunmus olduklari bu bilgiler oldukça önemli. Kendi alanlarinda uzman doktorlarimizin hazirladiklari notlarin kisa bir özetini sizlerle paylasmak istedim. Ayrica yerinde bazi ikazlarda da bulunmuslar.

Buradaki bilgiler genel bilgilerdir, hastalarin kendi doktorlari gözetiminde olmalari ve onlarin görüslerini alarak hareket etmeleri daha dogru olacaktir.

1) Kronik böbrek hastalari: Böbrek kistleri olan hastalar veya diger böbrek hastalari yüksek riskli degillerse GFR, 90‘in üzerindeyse diger komorbid durumlar göz önünde bulundurularak oruçlarini doktor gözetiminde tutabilirler ama yeterli sivi almalari gerekir, suyun disinda kavun ve karpuz gibi su orani yüksek olan meyvelerin tüketilmesini tavsiye ediyorlar.

Akut böbrek yetmezligi, son dönem (evre 5) veya diyalize giren kronik böbrek hastalari, böbrek fonksiyonu bozuk olan renal nakilli hastalar yüksek riskli oldugundan dolayi oruç tutmaya uygun degildir diye de not düsmüslerdir.

2) Demans hastalari için: Günlük temel yasam aktivitelerini yardimsiz ve bagimsiz yapabiliyor, sosyal yasantilari bozulmamis ve çevresine rahatsizlik vermiyor iseler akli melekeleri yerinde oldugundan dolayi doktor gözetiminde oruçlarini tutabilirler.

Bu hastalar antikolinerjik ilaçlar aliyor iseler agiz kurulu yaptigindan dolayi bu ilaçlarin dozunu yari yariya azaltabilirler veya ara verebilirler. Temel ihtiyaçlarini yardim almadan gerçeklestiremiyor ve ileri derecede Alzheimer hastasi ise oruç tutamazlar denmektedir.

3) Diyabetli hastalar: Oral antidiyabetik ilaç kullanan ve yüksek risk grubunda olmayan hastalar doktor gözetiminde oruç tutabilirler ve iftarda ve sahurda asiri yemek yememeleri, kan sekerini yükseltecek yiyeceklerden uzak durmalari ve bol sivi tüketmeleri tavsiye ediliyor.

Ancak, Tip1 diyabet, gebeler ve seker komasina girmis, sik sik kan sekeri düsen, insülin ve/veya sülfonilüre kullanan 75 yas üstü hastalarin oruç tutmamalari gerekmektedir tavsiyesinde bulunuyorlar.

4) Agri kesici tedavisi alan hastalar: Agrilardan dolayi agri kesici alan hastalar doktorlari gözetiminde uzun salinimli, günlük bir dozunu ayarlayacak bir sekilde agri kesicileri tercih ederek oruç tutabilirler.

5) Fizik tedavi hastalari: Oruç tutan hastalar doktorlari ile karar vererek fizik tedavi seanslarini Ramazan’dan sonraya erteleyebilirler. Eklem sertlikleri, kas güçsüzlükleri olanlar ve agrili hastalarin tedavilerini aksatmamasi gerekmektedir.

6) Gögüs hastaliklarinda takipli olan hastalar: Hafif orta KOAH tanisiyla kontrol altinda olan hastalar ile atak dönemi disindaki kontrollü astim hastalari ilgili ilaçlarini iftar sahur arasinda düzenli kullanarak oruçlarini tutabilirler.

Bol sivi tüketimine ve agiz hijyenine dikkat etmelidirler. Ancak agir kontrolsüz astim hastalari ile oksijen tedavisi alan ileri KOAH hastalarinin oruç tutmasinin uygun olmadigini tavsiye ettiler.

7) Hipertansiyon ve kolesterol tedavisi olan hastalar: Hipertansiyonlu ve hiperlipidemisi olan hastalar iftar ve sahur arasi ayni saatte olacak sekilde tek doz ilaçlarini almak sarti ile oruç tutabilirler. Hatta oruç sürecinde kalori alimi azalacagindan dolayi kan yaglari, kolesterol ve trigliserid düzeylerinde olumlu düzelmeler de olabilir.

8) Kalp hastaligi olanlar: Daha önce kalp krizi geçiren, anjiografi yapilan, stent takilan, kalp pili olan, hafif orta kalp yetmezligi ve ritim bozuklugu olan hastalar yüksek riskli grupta degilse doktor gözetiminde iftar ve sahurda ilaçlarini alma sarti ile oruçlu olabilirler ama asiri yemekten sakinmalari gerekmektedir.

Ileri derece kalp yetmezligi olanlar ve son bir yil içinde kalp krizi geçirenler veya Bypass ameliyati olanlarin oruç tutmasi uygun degildir denmektedir.

9) Kas erimesi olan hastalar: Hafif ve orta evre kas erimesi olanlar(sarkopenik) kendi ihtiyaçlarini görebilecek durumda iseler doktor gözetiminde oruçlarini tutabilirler. Proteince zengin beslenilmesi, yürüyüslerini yapmalari, D vitamini almalari( günesten yararlanma) süt ve yogurt gibi ürünlerin alinmasi gerekmektedir.

Fiziksel olarak yardim almadan hayatlarini devam ettiremeyenler ileri derecede sarkopenik olan hastalarin oruç tutmamalari gerekmektedir bilgisini paylasmislar.

10) Kulak Burun Bogaz Hastasi olanlar: Özellikle de reflüye dikkat edilmeli, iftar ve sahurdan sonra uyuma ve sirt üstü uzanma ile ses telleri tahris olabilir, bu nedenle iftar ve sahurdan sonra hemen uyumamak gerekmektedir. KBB ameliyatlari sonra iyilesme döneminde de oruç tutulmasi uygun degildir denmektedir.

11) Ürolojik hastalar: Bening prostat hipertrofisi, kistik böbrek, düsük riskli nefrolityazis hastalari ve düsük riskli üriner sistem malignitesi olan hastalar doktor gözetiminde günde en az 2 litre idrar çikisi saglamalari sarti ile oruçlarini tutabilirler.

Ancak, stent takilan, sik tas üreten ve tekrarlayan girisimleri olan böbrek tasi hastalari ile üriner sistem maligniteleri nedeniyle yakin zamanda opere olan hastalar yüksek risklidir ve oruç tutmalari uygun degildir bilgilerini paylasmislardir.
Dernegini bu özverili çalismalarini tebrik ediyor çalismalarinda devamliliklar diliyorum.

Prof. Dr. Hamdi TEMEL
www.hamditemel.com.tr

Kaynak: https://www.saglikmedeniyet.org/razamazanda-saglik-rehberi/