Dinlemek; kulagimiza erisen bir sürü ses arasindan bazilarini özellikle seçip dikkat kesilmemizi ve seçtiklerimizi anlamlandirmamizi içeren bir eylemdir.
Içinde bulundugumuz ortamda bir sürü farkli sesler vardir. Disaridan geçen bir arabanin sesi, rüzgarin sesi, ileriden bir müzik sesi, belki uzaktan birilerinin konusma miriltilari, sokakta bir köpegin havlamasi gibi birçok ses kulagimizi doldurur.
Biz bu sesler arasindan yanimizdaki kisinin veya bulundugumuz ortamda dinledigimiz kisinin sesine dikkat kesiliriz. Diger sesleri mümkün oldugunca kisar, arasindan konusma yapanin sesini seçeriz.
Önce susar, dinler, anlar ve ona uygun cümleler kurup cevap veririz. Dinlemenin adabindandir; onaylamak için kafamizi sallariz. “Haklisin.” deriz.
Bazen söylediklerini aynen tekrar ederiz. Gözümüz ondadir, söylediklerini onaylariz ve hatta “Yapalim.” dediginde harekete geçip yapmaya baslariz.
Kisacasi dinlemek, sadece duymak demek degildir. Duyabilmek için susmak, kulak kabartmak, duydugunu anlamak, idrak etmek, cevap vermek, onaylamak hatta söylenen sey hareket içeriyorsa harekete geçmek demektir.
Örnegin; çocugunuz sizden bir bardak su istedi. Siz duydunuz, onu dinlediyseniz kalkip su getirirsiniz. Bir süre su getirmeden beklerseniz “Beni duymuyor musun?” diyecektir.
Belki de duymadiginizi düsünerek tekrar su isteyecektir. Yani hareket isteyen bir sözün arkasindan harekete geçmek gerekir. Ya da itiraz etmek gerekir. “ “Kalk kendin al” da denilebilir. Bu da bir cevaptir. Dinledigimizi gösterir.
Sonuçta kalkip su getirmiyorsak ve hiç cevap vermiyorsak suyu isteyen kisiyi hiç dikkate almiyoruz demektir.
Suyu getirmedigimiz gibi hiçbir sey de yapmayarak, “Ama ben seni dinliyorum.” diyemeyiz. Dolayisiyla hiçbir sey yapmamak onunla hiç ilgilenmedigimizin delilidir. Karsiya verdigimiz mesaj budur.
Çocugumuz, söylediklerini hiç anlayamayacagimiz kadar küçük yasta olsa bile “Olsun. Ben çocugumun söylediklerini anlamiyorum ama ne yapayim? Çince gibi bir seyler söylüyor sonuçta onu dinliyorum, görevimi yerine getiriyorum.” diyerek hiçbir sey yapmadan durabilir miyiz?
Bunu söyleyerek çocugumuza karsi olan sorumlulugumuzu yerine getirmis olur muyuz? Yoksa böyle söylemek yerine, ne olursa olsun onun dilini anlamaya mi gayret ederiz? Deneye yanila da olsa ne söyledigini çözüp iletisim kurmaya çalisiriz. Öyle degil mi?
Kur’an’i dinlemis olmak için gerçekten içinde konusan ne kadar farkli kisilik varsa hepsini susturmak, temiz bir “lâ” ile susmak, temiz bir “lâ” ile dinlemek, her seye format atmis bir sekilde kalkmak, uyanmak, secde etmek uyarmak zorundayiz.
Allah’i dinlemek; Kur’an’i dinlemek O’nun adiyla okumak, anlamak, anlatmak, konusmak, yazmak demektir. Allah’i dinlemek, Kur’an’la uyanmak, uyarmak, kullugunu fark edip O'nun adiyla hareket etmek demektir.
Rahmân’dan gelen söze kulak kapatmak, O'nu yok saymaktir. O’nu anlamaya çalismadan sadece duymak, gerçek anlamda dinlemek degildir.
Kur’an’i dinlemek gerçek bir kelime-i sahadet demektir. Gerçekten Allah’in varligina, birligine, inanmakla kalmayip buna sahitlik etmek, bunu tasdik ettigine de Allah’i sahit tutmaktir.
Dahasi Allah’in huzurunda Hz. Muhammed (sav)’in örnekliginde bir hayat yasayarak onun elçiligini onaylamak demektir.
Kur’an’i dinlemek vahyi gerçekten duymaktir. Çagriyi, daveti duymak, ona icabet etmektir. Dinlemek ayni zamanda duadir. Çünkü davete icabet edenin duasina icabet edilir.
Susarak Kur’an’in sesini, duymaya çalismak; baskalarinin duymasina araci olmaktir. Allah’i hatirlamak, hatirda tutmak, hatirlatmaktir.
Dinlemek, senden yalniz vahyin duyulmasini saglamaktir.
Dinlemek, ayakkabilarini çikarip vahye soyunmak ve ona bürünmektir.
Dinlemek, Bismillah ile Er Rahmân’dan Er Rahim’e kavusmaktir.
