STRES VE SAÇ BEYAZLAMASI ARASINDAKİ BAĞLANTI GÖZ ARDI EDİLMEMELİ
Dermatoloji uzmanı Dr. Sermet İşcan, stresin saçlar üzerindeki etkilerini anlatıyor ve bilimsel araştırmalar ışığında önemli açıklamalarda bulunuyor:
"Göreve girdiği gün simsiyah saçlara sahip olan liderlerin, birkaç yıl sonra bembeyaz saçlarla görevi devraldığını hepimiz gördük. Bu değişimin arkasında yalnızca zaman değil, yüksek stres düzeyleri de olabilir."
Bilim dünyası yıllarca bu soruya net bir yanıt aradı. Özellikle 2020 yılında yapılan bir deneyde, stres altına sokulan farelerin saç pigmentlerini kaybettiği ve beyazladığı görüldü. Harvard Üniversitesi’nden Prof. Ya-Chieh Hsu’nun bu deneyine göre, stres hormonu norepinefrin, pigment sağlayan kök hücrelerin tükenmesine yol açıyor.
İnsanlar üzerindeki veriler sınırlı olsa da, 2021’de yapılan bir çalışmada stresli dönemlerle saçların beyazlama zamanlarının örtüştüğü tespit edildi. Columbia Üniversitesi’nden Dr. Martin Picard ve ekibi, 14 gönüllüden toplanan saç telleri üzerinde yüksek çözünürlükte analizler yaptı. Sonuçlar çarpıcıydı: Stresli olaylar saçın beyazlamasıyla doğrudan bağlantılıydı.
Dr. İşcan: “Bu çalışma, stresin bazı kişilerde saç pigmentini kaybettirdiğini gösteren ilk gerçek insan verilerini içeriyor.”
GENETİK VE HASTALIKLAR DA ETKİLİ
Stresin yanı sıra, erken beyazlamanın en yaygın nedeni genetik. Genç yaşta beyazlayan ebeveynlere sahip bireylerde bu durum daha sık görülüyor. Ayrıca, vitiligo, alopecia areata, tiroid hastalıkları, kemoterapi, vitamin eksiklikleri (özellikle B12, D vitamini, demir) ve sigara kullanımı da saç beyazlamasına katkıda bulunabilir.
Dr. İşcan: “Saç beyazlamasını yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak kabul etmeli ama aynı zamanda bu değişimin altında yatan sebepleri anlamaya çalışmalıyız.”
STRESİ AZALTMAK SAÇI GERİ SİYAH YAPABİLİR Mİ?
Henüz bu soruya bilimsel olarak net bir yanıt verilemiyor. Ancak ön araştırmalar, bazı kişilerin stres düzeyi azaldığında saçlarının yeniden pigment kazanabildiğini ortaya koyuyor. Daha kapsamlı insan çalışmalarıyla bu konuda daha net verilere ulaşmak mümkün olabilir.
Dr. Sermet İşcan: “İleride, stres yönetimiyle saçların beyazlamasını geciktirecek ya da geri çevirecek tedavi yöntemleri geliştirilebilir. Ancak şu an en büyük görevimiz, stresi kontrol altına almak.”
