Malulen Emeklilik Nedir? Kimleri Kapsar?
Malulen emeklilik, çalışırken ağır bir hastalık ya da ciddi bir sağlık sorunu nedeniyle çalışma gücünün en az yüzde 60’ını kaybeden sigortalılara tanınan özel bir emeklilik hakkıdır.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), bu kapsamda değerlendirilen hastalıkları ve kriterleri belirleyerek, çalışma hayatı fiilen imkânsız hâle gelen bireylere erken emeklilik yolu açmaktadır.
Ancak burada en kritik unsur; sadece hastalığın varlığı değil, bu hastalığın iş gücünde oluşturduğu kalıcı kayıp oranıdır. Nihai karar, yetkili sağlık kurullarının düzenlediği resmî sağlık kurulu raporları doğrultusunda verilmektedir.
Kimler Malulen Emekli Olabilir? Şartlar Nelerdir?
SGK mevzuatına göre malulen emeklilik için aranan temel koşullar şunlardır:
En az %60 oranında çalışma gücü kaybı
En az 10 yıl sigortalılık süresi
Toplamda en az 1800 gün prim ödemesi
Not: Başkasının bakımına muhtaç derecede ağır malul olan kişilerde, 10 yıllık sigortalılık süresi şartı aranmadan yalnızca 1800 gün prim yeterli kabul edilmektedir.
Erken Emeklilik Sağlayan Hastalıklar (Güncel Liste)
SGK tarafından malulen emeklilik kapsamında değerlendirilen başlıca hastalıklar şunlardır:
Kanser
Epilepsi (Sara)
Parkinson hastalığı
Beyin tümörü
Behçet hastalığı
Organ nakli sonrası durumlar
AIDS
Tüberküloz
Karaciğer sirozu
Zeka geriliği
Şizofreni
Bipolar bozukluk
Multipl Skleroz (MS)
Serebral palsi
Felç ve uzuv kayıpları
Demans (bunama)
Kalıcı görme kaybı
Önemli:
Bu hastalıkların her biri otomatik olarak malulen emeklilik hakkı doğurmaz. Belirleyici kriter, iş gücünde oluşturduğu kalıcı kayıp oranıdır.
Malulen Emeklilik Başvurusu Nasıl Yapılır?
Malulen emeklilik başvuruları, bağlı bulunulan SGK il veya ilçe müdürlüklerine yapılmaktadır. Süreç şu adımlarla ilerler:
SGK’ya yazılı başvuru yapılır.
Yetkili hastaneye sevk edilir.
Sağlık kurulu raporu düzenlenir.
SGK Merkez Sağlık Kurulu nihai değerlendirmeyi yapar.
Onaylanması hâlinde maaş bağlama işlemi gerçekleştirilir.
En Çok Merak Edilen Sorular
Her rapor malulen emeklilik sağlar mı?
Hayır. Sadece SGK tarafından yetkilendirilmiş sağlık kurullarının verdiği ve %60 üzeri kayıp içeren raporlar geçerlidir.
Malulen emekli olan tekrar çalışabilir mi?
Genellikle hayır. Çalışmaya başlanması durumunda maaş kesilebilir.
Hastalık sonradan ortaya çıkarsa malulen emeklilik olur mu?
Evet. Sigortalı çalışırken ortaya çıkan hastalıklar kapsam dahilindedir.
Uzman Uyarısı: “Raporun Niteliği Sonucu Belirler”
Uzmanlar, malulen emeklilik sürecinde en sık yaşanan ret gerekçesinin, raporlardaki oran yetersizliği olduğuna dikkat çekiyor. Bu nedenle başvurudan önce tam teşekküllü hastanelerden detaylı tetkik yapılması öneriliyor.
