Günesin zararli isinlarina karsi bu önlemlere dikkat!
Günesin tüm cömertligini sergiledigi yaz aylarinda gerek ruhsal gerekse fiziksel açidan en yüksek faydayi saglayabilmek için dogru zamana ve dogru doza çok dikkat etmek gerekiyor. Aksi taktirde zararli isinlar fayda yerine sagliga ciddi sekilde zarar veriyor! Acibadem Bakirköy Hastanesi Dermatoloji Uzmani Dr. Belma Bayraktar “Canlilarin yasamini sürdürebilmesi için çok gerekli olan günes isinlarinin birçok faydali ve zararli etkileri vardir. Günes önemli bir D vitamini kaynagi olmasinin yaninda ruhsal açidan rahatlatici, ayrica bazi deri hastaliklarini tedavi edici özellige de sahiptir. Ancak toplumda gözardi edilen bazi zararli etkileri, onarilamayan hasarlar meydana getirebilir. Erken cilt yaslanmasi, lekelenmeler, kilcal damar genislemeleri, cilt kanseri gelisimi, katarakt olusumu bunlardan en bilinenleridir. Bu nedenle günesin zararli etkilerinden hasar almadan nasil korunacagimizi ögrenmeli, dogru bilinen yanlislari gözden geçirmeliyiz.” diyor. Dermatoloji Uzmani Dr. Belma Bayraktar, toplumda güneslenme hakkinda dogru bilinen 5 yanlisi anlatti, önemli uyarilar ve önerilerde bulundu.
“Tatile gitmeden önce hafif bronzlasma beni deri kanserinden korur”: YANLIS!
DOGRUSU: Dermatoloji Uzmani Dr. Belma Bayraktar “Bronzlasma cihazlari disarida maruz kaldigimiz UV radyasyonundan çok daha fazla zararlidir. Normal günes isigindan 2-4 kat fazla UV radyasyonu yayarlar. Bu da deride daha derine isleyerek daha fazla DNA hasari ve daha yüksek deri kanseri riski demektir. Bronzlasma cihazi ile elde edilen hafif bronzluk sadece SPF 3-4 kadar bir koruma saglar. Bu da bizim önerdigimiz minimum SPF 30 degerinin oldukça altindadir. Ayrica ister günesle olsun ister solaryumla hiçbir sekilde bronzlasmayi önermiyoruz.” diyor.
Bulutlu havalarda ve gölgede günesten korunmaya gerek yok: YANLIS!
DOGRUSU: Bulutlar zannedildigi gibi UV radyasyonunu bloke etmez. Dünya Saglik Örgütü’ne göre, UV radyasyonunun yüzde 80'i bulutlardan geçerek yeryüzüne ulasir. Bu nedenle bulutlu havalarda ve gölgede de günes koruyucu kullanmak gerekiyor. Toplumumuzda günes isinlarinin ögleden sonra dik gelmedigi zamanlarda zararli olmadigi düsünülürken, bu bilgi gerçegi yansitmiyor. Bu nedenle günesten korunmaya yönelik önlemleri almadan disari çikmamak ve günes isinlarinin yogun oldugu 10-16 arasi günese maruz kalmamak gerekiyor.
“UV maruziyetinin yüzde 80’inin 18 yas altinda oldugunu duydum. 50’li yaslardan sonra günesten korumaya gerek yok”: YANLIS!
DOGRUSU: UV maruziyetinin yüzde 25’i 18 yas altinda gerçeklesmektedir. Deri kanseri olusumu ise sadece çocukluk çaginda olusanla degil, hayat boyu maruz kaldigimiz kümülatif doz UV radyasyonuyla gelismektedir. Melanom disi deri kanserlerinin çogunlugu bas-boyun gibi uzun yillar günese maruz kalinan bölgelerde gelisir. Bu nedenle yasa bakmaksizin gerek günesten koruyucu ile gerekse sapka ve kiyafetlerle mutlaka günesten korunmak gerekir.
Koyu tenli olanlarin günesten korunmasi gerekmez: YANLIS!
DOGRUSU: Deri kanserleri beyaz irkta sik görülür. Siyah derinin cildi günesten koruma etkisi (SPF) ortalama 13,4 iken beyaz derinin 3,4’tür. UV radyasyonu tüm deri tiplerinde DNA hasarina yol açar.Yani hiç bir deri tipi ultravioleye dirençli degildir. Bu nedenle tüm deri tipleri günesten korunmalidir. Günesten korunmak için gerekli önlemler alindiginda (10:00-16:00 arasi günese maruz kalmamak, açik hava aktivitelerini günes isinlarinin yogun oldugu saatlerde gerçeklestirmemek, genis kenarli sapka takmak, açik renk giysiler giymek, UV koruyuculu günes gözlügü takmak) melanom ve melanom disi deri kanseri gelisimi engellenebilir.
Günes koruyucular zararlidir: YANLIS!
DOGRUSU: Dermatoloji Uzmani Dr. Belma Bayraktar “Toplumda günes koruyucularla ilgili, özellikle deriden emilip kan dolasimina karisip organlara zarar verecegi ve hormonal etkileri olduguna dair gerçegi yansitmayan bazi çekinceler bulunuyor. Yapilan arastirmalarda bunlari kanitlayan bir bulguya rastlanilmamistir. Bazi günes koruyucularin içerigindeki bir maddeye alerjisi olanlarda kasintili döküntülere rastlanilabilir.” diyor. Günesin zararli isinlarina karsin, alerjik etki yapmayan günes kremlerinin vücudun açikta olan her yerine, arada bosluk birakmadan sürülmesi gerektigini belirten Dr. Belma Bayraktar söyle konusuyor: “Pratik bir tarifle; ortalama bir eriskinde vücut için 2-3 yemek kasigi, yüz ve boyun için 1-2 çay kasigi kadar uygulama yeterlidir. Yüzme, terleme sonrasi tekrar etmek gerekir. Herhangi bir aktivite olmazsa sekiz saat kalabilir. Günes kremi, su ile temas etmeden 15-20 dakika önce sürülmelidir. 6 aydan küçük bebeklerde günes koruyucular önerilmemektedir.”
