Bogaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Meteoroloji Laboratuvari Baskani Adil Tek, Istanbul'u bekleyen tehlike için uyardi. Istanbul’un kar yagisina, daha sakin ve zamaninda yagan yagmurlara ihtiyaci oldugunu söyleyen Tek, "Barajlar sadece bu sekilde dolabilir” dedi.
Tüm dünyayi gittikçe daha fazla etkisi altina alan iklim krizinin etkileri artik çok yakindan hissediliyor. Asiri sicaklar, kurak geçen yagmur dönemleri, dolular ve seller büyük bir ekonomik ve sosyal yikima neden oluyor. Hepsinin yasanma sikligi artiyor. Türkiye’nin gündeminde ise gittikçe yükselen, gida güvenligini ve üretim zincirini tehdit eden kuraklik tehlikesi var. Bu da ekonomi üzerinde büyük bir baski olusturuyor. Üretim zincirinin bozulmasi ekonomik riskleri beraberinde getirirken, uzmanlar özellikle üretim ve tedarik zincirine dikkat çekiyor. Uzmanlar, pandemi döneminde ne kadar önemli oldugu bir kez daha ortaya çikan tarimsal üretimin, korunmasi gerektigine vurgu yapiyor.
109 YILDIR ÖLÇÜYOR
Hürriyet bu konuyu 109 yildir yaptigi düzenli ölçümlerle yakindan takip eden Bogaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Meteoroloji Laboratuvari’na gitti. Detayli ölçümlerle Istanbul’un iklim karnesini çikaran laboratuvarin baskani olan Adil Tek, ilk olarak iklim krizinin küresel bir tehlike oldugunu belirtip Istanbul’un büyük bir nüfus ve ormansizlasma sorunu yasadigini söylüyor.
1800’lü yillarda kurulan ve hala çalisan laboratuvar, Dünya Meteoroloji Örgütü’nün ‘Asirlik Istasyon’ sertifikasina sahip.
1.5 DERECE ETKISI
1911’den bu yana yaptiklari ölçümlerde Istanbul’un ortalama sicakliginin 1.5 derece arttigini gördüklerini ve aslinda bugün yasadigimiz iklim kaynakli tüm sorunlarin nedeninin iste bu 1.5 derecelik sicaklik artisi oldugunu belirten Adil Tek, “Istanbul’daki bu artis uluslararasi kurumlarin ölçümlerine göre dünya ve Avrupa ile paralel. Bu durum tarimda ve sanayide hatta akliniza gelecek her alanda büyük bir sorun demek. Bu sartlarda ekonomik sürdürülebilirlik mümkün degil” diyor.
SU KESINTISI ÖNERISI
Insanlarda kuraklik ve su kitligi bilincinin hala olusmadigina vurgu yapan Adil Tek, “Türkiye’de çok sayida deprem olmasina ragmen gerçek deprem bilinci 1999’dan sonra olustu. Insanlar yasamadan asla gerçek farkindaliga sahip olmuyor.
Istanbul’u bekleyen su kitligi tehlikesi için de acil olarak günlük 2 saati asmayacak sekilde sembolik su kesintilerinin yapilmasi sart.
Baska türlü insanlarin tüketim aliskanliklari degismeyecek. Sembolik kesintiler bu konuda davranislari degistirecek” ifadelerini kullandi.
SIDDETI ARTIYOR
Kentte gözlemlenen en düsük sicakliklarin giderek arttigini aktaran Adil Tek, “Rekor sicakliklarin yasanma sikligi ve siddeti artiyor. Özellikle son 10 yilda büyük bir artis var. Sürekli rekorlar yenileniyor. Bununla beraber yasanan en düsük sicaklilar da yükseliyor. Karli gün sayilari azalirken sicak dalgalarinin yasandigi kurak gün sayilari artiyor” diye konustu.
IKLIMSEL ÖLÜMLER
Istanbul’un yasadigi durum için artik felaket kelimesinin kullanilmasinin yanlis olmayacagini söyleyen Adil Tek, “Istanbul’u bekleyen bir deprem tehlikesi var. Deprem için önlem alabilirsiniz. Kisisel olarak kurtulmam mümkün. Ama iklim krizi için ayni sey geçerli degil. Asiri hava olaylari ve kuraklik tehlikesi artik ciddi boyutta. Çok yakinda iklim kaynakli ölümleri görmeye daha net baslayacagiz. Zaten iklim ölümleri bilimsel olarak depremden daha büyük bir tehlike” seklinde konustu.
YAGIS ARTTI AMA FAYDA SAGLAMIYOR
Istanbul'un 109 yillik detayli verileri incelendiginde yillik ortalama yagislarda 140 kilogramlik bir artis gözlemlediklerini belirten Adil Tek, “Evet ortalama yagislar artmis. Peki neden kuraklik var? Nedeni yine o 1.5 derecelik artis. Yagmurlar asil yagmasi gereken zamanda yagmiyor. Haziran ayinda yagan düzensiz ve siddetli yagmurlar bu ortalamayi yükseltiyor ama o su topraga karismadan hizlica akip gidiyor. Seller olusturuyor. Bunlar faydasiz yagislar. Istanbul’un asil kar yagisina, daha sakin ve zamaninda yagan yagmurlara ihtiyaci var. Barajlar sadece bu sekilde dolabilir” dedi.
