(Günlük Hayata Yerleşen Sünnetler)
1. Günlük Sünnet
Yemek ve içmeye Bismillah ile başlamak
1. Sünnetin Tanımı
Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem), yemek ve içmeye Allah’ın adını anarak başlanmasını emretmiştir.
2. Kaynak (Açık ve Sahih)
Hadis:
“Sizden biri yemek yediği zaman Allah’ın adını ansın.
Başta unutursa: ‘Bismillâhi evvelehu ve âhirehu’ desin.”
Kaynaklar:
Sünen Ebû Dâvûd, Et‘ime 15
Sünen Tirmizî, Et‘ime 47
Hadis hasen–sahihtir.
3. Hüküm Derecesi
Sünnet
4. Uygulama Şekli (Lafza Uygun)
– Yemek veya içecekten önce
–“Bismillâhirrahmânirrahîm” demek
5. Ruhsat ve İstisnalar
– Unutulursa hatırlanınca:
“Bismillâhi evvelehu ve âhirehu” denir
6. Hikmeti (Yorum – Delil Değildir)
– Fiili ibadet bilinciyle başlatır
– Nefsi kontrol altına alır
2. Günlük Sünnet
Yemek ve içme sonrası Allah’a hamd etmek
1. Sünnetin Tanımı
Resûlullah (s.a.v.), yemek ve içme sonrasında Allah’a hamd edilmesini teşvik etmiştir.
2. Kaynak (Açık ve Sahih)
Hadis:
“Kul yemek yer de sonunda Allah’a hamd ederse,
Allah ondan razı olur.”
Kaynaklar:
Sahih Müslim, Zikir 89
Sünen Tirmizî, Daavât 126
Hadis sahihtir.
3. Hüküm Derecesi
Sünnet
4. Uygulama Şekli (Lafza Uygun)
– Yemek bittikten sonra
– En azından “Elhamdülillâh” demek
5. Ruhsat ve İstisnalar
– Uzun dua şart değildir
– Kısa hamd yeterlidir
6. Hikmeti (Yorum – Delil Değildir)
– Nimet bilinci kazandırır
– Şükür hâlini yerleştirir
“Sünnet, sadece ibadetlerde değil; yemek, içmek ve uyanmak gibi günlük fiillerde de Resûlullah’ın izini bilinçle sürmektir.”
3. Günlük Sünnet
Yemek ve içeceği sağ elle almak
1. Sünnetin Tanımı
Resûlullah (s.a.v.), yemek ve içmenin sağ elle yapılmasını emretmiştir.
2. Kaynak (Açık ve Sahih)
Hadis:
“Yediğin zaman sağ elinle ye,
içtiğin zaman sağ elinle iç.”
Kaynak:
Sahih Müslim, Eşribe 105
Hadis sahihtir.
3. Hüküm Derecesi
Sünnet
4. Uygulama Şekli (Lafza Uygun)
– Yemek yerken
– Su içerken
– Sağ eli tercih etmek
5. Ruhsat ve İstisnalar
Sağ elini kullanabilen kimse için:
→ Bilerek sol elle yemek mekruhtur
Sağ elini kullanamayan (özür, sakatlık vb.) için:
→ Tam ruhsat vardır, sakınca yoktur
6. Hikmeti (Yorum – Delil Değildir)
– Bilinçli davranış kazandırır
– Şeytana muhalefet anlamı taşır
4. Günlük Sünnet
Yemek ve içmeyi oturarak yapmak
1. Sünnetin Tanımı
Resûlullah (s.a.v.), yemek ve içmeyi çoğunlukla oturarak yapmıştır.
2. Kaynak (Açık ve Sahih)
Hadis:
“Resûlullah ayakta içmeyi yasakladı.”
Kaynak:
Sahih Müslim, Eşribe 113
Ayrıca ayakta içmeye ruhsat veren sahih rivayetler de vardır.
3. Hüküm Derecesi
Âdâb / Müstehap
4. Uygulama Şekli (Lafza Uygun)
– Mümkün olduğunda
– Oturarak yemek ve içmek
5. Ruhsat ve İstisnalar
– Mecburiyet hâlinde ayakta içmek caizdir
– Günah değildir.
6. Hikmeti (Yorum – Delil Değildir)
– Aceleyi azaltır
– Sükûnet kazandırır.
5. Günlük Sünnet
Uyanınca iki elle yüzü mesh etmek
1. Sünnetin Tanımı
Resûlullah (s.a.v.), uykudan uyandığında elleriyle yüzünü mesh ederdi.
2. Kaynak (Açık ve Sahih)
Hadis:
“Resûlullah gece uykusundan uyandığında
elleriyle yüzünü meshederdi.”
Kaynaklar:
Sahih Buhârî, Teheccüd 2
Sahih Müslim, Tahâret 55
Hadis sahihtir.
3. Hüküm Derecesi
Âdâb (Fiilî sünnet)
4. Uygulama Şekli (Lafza Uygun)
– Uyanınca
– Yatakta
– Abdestten önce
– İki elle yüzü mesh etmek
5. Ruhsat ve İstisnalar
– Yapılmaması günah değildir
6. Hikmeti (Yorum – Delil Değildir)
– Uyanışa yumuşak geçiş sağlar
6. Günlük Sünnet
Yemeğin ortasından değil, kenarından yemek
1. Sünnetin Tanımı
Resûlullah (s.a.v.), yemeğin kenarlarından yenmesini tavsiye etmiştir.
2. Kaynak (Açık ve Sahih)
Hadis:
“Yemeğin ortasından yemeyin;
kenarlarından yiyin.
Çünkü bereket ortasındadır.”
Kaynaklar:
Sünen Tirmizî, Et‘ime 47
Sünen Ebû Dâvûd, Et‘ime 17
Hadis hasen–sahihtir.
3. Hüküm Derecesi
Âdâb
4. Uygulama Şekli (Lafza Uygun)
– Ortasından değil
– Kendi önünden / kenardan yemek
5. Ruhsat ve İstisnalar
– Tek kişilik tabaklarda genişlik esastır
6. Hikmeti (Yorum – Delil Değildir)
– Bereket bilinci kazandırır
– Paylaşım adabını öğretir
Bu yazı, insanın benlik algısı ve bütünle kurduğu ilişkiyi sorgularken; aynı yazarın kaleme aldığı “İnsanda Organ Sinyalleri ve Rehberlik Hiyerarşisi” başlıklı çalışma, kalp, beden ve bilinç arasındaki dengeyi merkeze alarak insanın karar süreçlerine farklı bir derinlik kazandırıyor. Her iki metin birlikte okunduğunda, insanın hem iç dünyasında hem de hayatla kurduğu bağda nasıl bir rehberliğe ihtiyaç duyduğunu daha berrak biçimde ortaya koyuyor.
Kategori: Yaşam > Dini Bilinç – Sünnet ve Adab