İzmir'in Tire ilçesinde bir grup idealist lise öğrencisi ve öğretmenleri, geçmişin izini süren örnek bir çalışmaya imza attı. Osmanlı'dan günümüze ulaşan Necip Paşa Kütüphanesi, gençlerin vizyonu sayesinde yalnızca bir belgeselin konusu olmakla kalmadı; akademik dünyada da kalıcı bir yer edindi.
1827 yılında inşa edilen ve 1.800'ü el yazması olmak üzere toplam 5.156 nadir eseri bünyesinde barındıran kütüphane, Tire Öğretmen Melahat Aksoy Sosyal Bilimler Lisesi öğrencilerinin yürüttüğü uzun soluklu bir projeyle yeniden gündeme taşındı. Yaklaşık bir yıl süren titiz çalışmanın sonunda ortaya çıkan proje, kültürel mirasın korunmasına dair örnek bir model sundu.
TÜBİTAK destekli proje kapsamında, kütüphanenin tarihî kimliğini ve vakıf geleneğini anlatan 13 dakikalık özel bir belgesel hazırlandı. Ancak çalışma bununla sınırlı kalmadı. Öğrencilerin sahada elde ettiği veriler ve akademik araştırmalar, hakemli bir dergide makale olarak yayımlanarak bilimsel literatüre kazandırıldı. Böylece lise düzeyinde hazırlanan bir proje, akademik alanda kalıcı bir referans hâline geldi.
Proje ekibi, "Tire'nin Gizli Hazinesi: Necip Paşa Kütüphanesi" başlıklı sunumlarını, Türkiye'nin en köklü üniversitelerinden biri olan Boğaziçi Üniversitesi'nde akademisyenlere sundu. Osmanlı vakıf kültürünün önemli örneklerinden biri olan kütüphanenin hem dijital ortamda (web sitesi) hem de akademik yayınlarla tanıtılması, üniversite çevrelerinden tam not aldı.
Projede emeği geçen isimler şöyle:
Koordinatör ve Danışmanlar:
Ayten Sarıışık (Projenin fikir öncüsü), Muharrem Solmaz, Mehmet Reşit Bayık
Öğrenci Araştırmacılar:
Mehmet Enes Yıldız, Zeynep Kılıç, Gupse Bat, Melik Diremci
Kurumsal Destek:
Necip Paşa Kütüphanesi Müdürü Ahmet Kılıç
Proje koordinatörü Ayten Sarıışık, çocukluk yıllarından beri bağ kurduğu bu tarihî mirası bilimsel yöntemlerle ele almanın kendileri için büyük bir gurur olduğunu ifade etti. Öğrenciler ise, yüzlerce yıllık bir hafızayı hem kamera aracılığıyla hem de akademik metinlerle geleceğe taşımanın heyecanını yaşadıklarını dile getirdi.
Tire'de başlayan bu anlamlı yolculuk, gençlerin tarih bilinciyle neler başarabileceğini bir kez daha gözler önüne serdi.